BALKAN TURU HAKKINDA MERAK EDİLENLER

BALKAN TURU HAKKINDA MERAK EDİLENLER

Balkanlar; Türkiye’den vizesiz seyahat edilebilmesi, diğer ülkelere oranla daha ucuz olması ve de tarihi-doğal zenginlikleri sayesinde yurtdışı seyahatlerinde ilk alan gelen rotalardan biri.

Geçmişte bir arada bulunan günümüzde 12 farklı ülkeyi (Arnavutluk, Bosna Hersek, Bulgaristan, Hırvatistan, Karadağ, Kosova, Makedonya, Romanya, Sırbistan, Slovenya, Türkiye ve Yunanistan) kapsayan bu coğrafya farklı dil, din, ırktan insanları içinde barındıran bir kültür beşiği. Ben de bu sene Euro kur değerinin giderek artması sebebiyle yönümü Balkanlar’a çevirdim. Turla mı gitsem yoksa her şeyi kendim mi ayarlasam diye çok düşündüm. Yakın bir arkadaşımla bütün hazırlıkları yapıp yola koyuldum. Bu gezim boyunca Balkanlar’ın vizesiz kısmı olan Arnavutluk, Kosova, Makedonya, Sırbistan, Bosna Hersek ve Karadağ ülkelerini ziyaret ettim. Bu yazıda da Balkan seyahatim hakkında tüm merak edilenleri yazmak istedim.

VİZE

Türkiye Cumhuriyeti’nin umuma mahsus, hususi, hizmet ve diplomatik pasaporta sahip vatandaşları Arnavutluk, Bosna Hersek, Karadağ, Kosova, Makedonya ve Sırbistan’a hiçbir vizeye ihtiyaç duymadan, sadece pasaportla girebiliyor. Slovenya ve Yunanistan ülkeleri Schengen Ülkeleri arasında bulunduğu için bu ülkelere girerken (eğer yeşil pasaport sahibi değilseniz) Schengen vizesi almanız gerekiyor. Bulgaristan, Hırvatistan ve Romanya ise şu anda Schengen Bölgesi’ne girecek ülkeler listesinde yer aldığı için bu ülkelere de Schengen vizesiyle girebiliyorsunuz. Eğer Schengen vizesi almak istemiyorsanız Bulgaristan, Hırvatistan ve Romanya arasında gideceğiniz ülkenin vizesine başvurmanız gerekiyor. Hususi (yeşil) pasaport sahipleri bu ülkelere vizesiz girebiliyor.

Türk vatandaşlarının Balkan ülkelerinde kalma süreleri ise şu şekilde:

-Arnavutluk: Umuma mahsus (bordo), hususi (yeşil), hizmet (gri) ve diplomatik (siyah) pasaport sahipleri 90 gün süreyle vizeden muaf.

-Bosna Hersek: Umuma mahsus (bordo), hususi (yeşil), hizmet (gri) ve diplomatik (siyah) pasaport sahipleri 180 gün içinde 90 günü aşmamak kaydıyla vizeden muaf.

-Bulgaristan: Umuma mahsus (bordo) sahipleri vizeye tabi. Hususi (yeşil) pasaport sahipleri ülkeye giriş tarihinden itibaren 180 gün içerisinde 90 gün süreyle vizeden muaflar. Hizmet (gri) ve diplomatik (siyah) pasaport sahipleri ise 30 güne kadar ikamet süreli seyahatlerinde vizeden muaflar. Ülkeye kendi vizesinin dışında Schengen vizesi ile de girilebiliyor.

-Hırvatistan: Umuma mahsus (bordo) sahipleri vizeye tabi. Hususi (yeşil), hizmet (gri) ve diplomatik (siyah) pasaport sahipleri 180 gün içinde 90 günü aşmamak kaydıyla vizeden muaf. Ülkeye kendi vizesinin dışında Schengen vizesi ile  de girilebiliyor.

-Karadağ: Umuma mahsus (bordo), hususi (yeşil), hizmet (gri) ve diplomatik (siyah) pasaport sahipleri 180 gün içinde 90 günü aşmamak kaydıyla vizeden muaf.

-Kosova: Umuma mahsus (bordo), hususi (yeşil), hizmet  (gri) ve diplomatik (siyah) pasaport sahipleri 180 gün içinde 90 günü aşmamak kaydıyla vizeden muaf.

-Makedonya: Umuma mahsus (bordo), hususi (yeşil), hizmet  (gri) ve diplomatik ( siyah) pasaport sahipleri  90 güne kadar ikamet süreli seyahatlerinde  vizeden muaf.

-Romanya: : Umuma mahsus (bordo) sahipleri vizeye tabi. Hususi (yeşil), hizmet (gri) ve diplomatik (siyah) pasaport sahipleri 6 ay içinde 3 ayı aşmamak kaydıyla vizeden muaflar. Ülkeye kendi vizesinin dışında Schengen vizesi ile de girilebiliyor.

-Sırbistan: Umuma mahsus (bordo), hususi (yeşil) , hizmet (gri) ve diplomatik (siyah) pasaport sahipleri 180 gün içinde 90 günü aşmamak kaydıyla vizeden muaf.

-Slovenya: Umuma mahsus (bordo) pasaport sahipleri vizeye tabi. Hususi (yeşil) , hizmet  (gri)  ve diplomatik (siyah) pasaport sahipleri 180 gün içinde 90 günü aşmamak kaydıyla vizeden muaf. Schengen vizesi ile girilebiliyor.

-Yunanistan: Umuma mahsus (bordo) pasaport sahipleri vizeye tabi. Hususi (yeşil), hizmet (gri) ve diplomatik (siyah) pasaport sahipleri vizeden muaflar. Schengen vizesi ile girilebiliyor.

Vizeler hakkında daha detaylı bilgi almak için burayı tıklayın.

ULAŞIM

Balkan ülkelerine seyahat etmek istiyorsanız üç seçeneğiniz bulunuyor: Uçak, otobüs ya da tren kullanmak.

Eğer Türk vatandaşlarına vize istemeyen  Arnavutluk, Bosna Hersek, Karadağ, Kosova, Makedonya ve Sırbistan’a en kolay yoldan ulaşmak istiyorsanız sizin için en iyi tercih uçakla seyahat olacaktır. Çünkü sınır komşularımız Yunanistan ve Bulgaristan eğer hususi (yeşil), hizmet (gri) veya diplomatik (siyah) pasaport sahibi değilseniz sizden trenle ya da otobüsle geçiş için transit vize istiyor. Vizesiz ülkeleri gezecekken para verip vize almak mantıksız olacağı için bu ülkelere yapılan direkt uçuşları bakmanızı öneriyorum.

Burada da ülkemizin en önemli uçuş firmaları olan Türk Hava Yolları ve Pegasus Hava Yolları’nın Balkanlar’ın pek çok noktasına sayısız uçuş gerçekleştirdiğini söylemekte yarar var. Eğer kampanyaları takip ederseniz oldukça uygun fiyatlara gidiş-dönüş bileti bulabiliyorsunuz. Ayrıca diğer Balkan ülkelerine ait Agean Airlines, Air Serbia, Crotia Airlines gibi farklı havayollarının uçuşlarına da göz atabilirsiniz.

Bunun yanında Yunanistan ve Bulgaristan üzerinden seyahat etmek istiyor ancak bu ülkeleri gezmek istemiyorsanız transit vize almanız gerekiyor. Bu ülkeleri de rotanıza dahil ettiyseniz ya bu ülkelerin kendi vizelerini ya da Schengen vizesi alarak bu ülkelere girebiliyorsunuz. Slovenya, Romanya ve Hırvatistan’a girebilmek için yine vize almanız gerekiyor.

THY ve Pegasus’un  Balkanlar’daki uçuş noktaları ise şu şekilde:

Pegasus

Arnavutluk - > Tiran / Bosna Hersek -> Saraybosna / Kosova -> Priştine / Makedonya -> Üsküp / Romanya -> Bükreş / Sırbistan -> Belgrad  / Yunanistan -> Atina 

Türk Hava Yolları

Arnavutluk - > Tiran / Bosna Hersek -> Saraybosna / Bulgaristan -> Sofya ve Varna / Hırvatistan -> Dubrovnik, Split, Zadar, Zagreb / Kosova -> Priştine / Makedonya -> Üsküp / Romanya -> Bükreş, Cluj, Köstence / Sırbistan -> Belgrad  / Slovenya -> Ljubljana / Yunanistan -> Atina  ve Selanik

Eğer “Ben uçaktan korkuyorum ya da geze geze gitmek istiyorum.” diyorsanız sizin için de İstanbul’dan Balkan ülkelerine giden pek çok otobüs seçeneği bulunuyor. Bu otobüslerin hepsi Bulgaristan ve Yunanistan kara yollarını kullanarak diğer ülkelere geçtikleri için bu ülkelere ait mutlaka vizeniz bulunması gerekiyor. Yolculuklar gidilen ülkeye göre farklı uzunluklarda sürüyor. Otobüsler özellikle Bulgaristan ve Yunanistan geçişlerinde sıklıkla tercih ediliyor.

Balkanlar’a giden otobüs firmalarından bazıları ise şu şekilde:

Ulusoy: Yunanistan / İstanbul Seyahat: Bulgaristan ve Makedonya / Derya Tur: Yunanistan / Yadran Seyahat: Makedonya / Has Turizm: Bulgaristan / Alpar Turizm: Yunanistan, Bulgaristan, Kosova, Karadağ, Makedonya ülkelerine gidiyor.

Eğer “Ben ne uçak ne otobüsü kullanmak istiyorum ben, trenciyim.” diyenlerdenseniz sizin için de Halkalı-Sofya, Halkalı-Belgrad ve Halkalı-Bükreş tren hatlarını öneriyorum. Trenle seyahat etmek için mutlaka vizenizin olması gerektiğini de hatırlatayım. Tren seferleriyle ilgili ayrıntılı bilgi için burayı tıklayabilirsiniz.

ROTA

Balkan turunuzu planlarken nereden başlayacağınıza karar verirken; gireceğiniz ülkelerin vizeli ya da vizesiz olmasına, kullanacağınız ulaşım aracındaki bilet fiyatlarına ve ülkeler arasındaki geçiş unsurları gibi noktalara dikkat etmeniz gerekiyor. Eğer Schengen vizeniz ya da yeşil pasaportunuz varsa bütün Balkan ülkelerine sorunsuzca (OHAL Dönemi’nde devlet memurları için birtakım sorunlar çıkıyor olabilir) girip çıkabiliyorsunuz. Yani bunlara sahipseniz seyahatinizi komşumuz Bulgaristan ve Yunanistan’dan kolaylıkla başlatabilirsiniz.

Ama Schengen vizeniz yoksa ya da herhangi bir ülkeden vize alıp masraf yapmak istemiyorsanız sadece vizesiz Balkan ülkelerini gezme şansınız var. Burada da Tiran’a, Üsküp’e, Belgrad’a, Saraybosna’ya, Priştine’ye ya da Podgorica’ya direkt uçuş imkanlarınız bulunuyor. Ancak dikkat etmeniz gereken bir konu var. Balkan ülkeleri arasındaki siyasi olaylar yüzünden bazı ülkelerden tek yön bileti alamıyorsunuz. Belgrad ve Üsküp bileti alırken sistem uyarı veriyor ve seçiminizi gidiş-dönüş olarak yapmanızı istiyor. Bunun sebebi sınır polislerinin dönüş zamanınızı kanıtlamanızı istemesinden kaynaklanıyor. Eğer Belgrad veya Üsküp dışında başka bir ülkeden dönüş bileti alacaksınız bu noktaya dikkat etmenizi öneriyorum. Ayrıca pasaportunuzda Kosova damgası olduğunda Sırbistan’ın sizi ülkesine almama bir durum da söz konusu. Çünkü Sırbistan Kosova’yı resmi olarak tanımıyor ve sınır yetkilileri de pasaportunuzdaki Kosova damgasını görünce ya sorun çıkarıyor ya da sizi ülkeye almıyorlar. Bu konulara dikkat ettiğiniz takdirde istediğiniz yerden Balkan turunuza başlayabilirsiniz.

ÜLKE GİRİŞLERİ-ÇIKIŞLARI

Diyelim ki bir ülkeye gittiniz. Uçaktan iner inmez pasaport kontrolü için sıraya girdiniz. Pasaport yetkilileri size sorular sormaya başladı (Genelde İngilizce sorarlar). Vizesiz ülkelerde en çok sorulan şey ne kadar süreyle o ülkede kalacağınız, vizeli ülkelerde ise ülkeye ne amaçla geldiğinizdir. Mümkün olduğunca rahat bir şekilde sorulanları yanıtlayın ve telaş yapmayın. Genelde bir sorun çıkmaz ama eğer pasaport yetkilileri herhangi bir sorun çıkarırsa ülkenizin konsolosluk yetkilileri ile görüşmek istediğinizi iletin.

Balkan ülkeleri arasında otobüsle ya da kiraladığınız araçla geçiş yapacaksanız eğer en kolay geçişlerin özel arabayla yapıldığını söylemek isterim. Ancak kiraladığınız arabayla ilgili evrakların eksik olmadığından ve arabada yasak bir ürün taşımadığınızdan emin olun. Eğer ülkelerarası geçişlerde otobüs kullanacaksanız sınırlar tahmin ettiğiniz gibi korkunç değil.  Bir ülkenin sınırında pasaport yetkilileri gelip teker otobüsteki herkesin pasaportunu topluyor ve kontrol ettikten pasaportları dağıtıyor. Eğer gerekli görülürse bagajlarınız tek tek açılıyor. Bu biraz zaman alabiliyor. Bizim başımıza sadece Arnavutluk-Makedonya sınırında böyle bir şey geldi. Diğer ülkenin sınırına girdiğinizde ise o ülkenin pasaport yetkilisi geliyor, pasaportları kontrol edip teker teker dağıtıyor. Bazen herkesi otobüsten indirip tek tek de sınırdan geçirebiliyorlar. Ama dediğim gibi tek tek elle bagaj araması yapılmadığı sürece sınırlardan geçmek oldukça kısa sürüyor.

DİL

Balkan coğrafyası çok sayıda dilin konuşulduğu bir coğrafya. Ülkede yaşayan halklar farklı gruplara mensup olunca ülkelerin resmi dilleri de birkaç dil olacak şekilde belirlenmiş. Örneğin; Boşnakça, Sırpça ve Hırvatça Bosna Hersek’in resmi dilleri. Hal böyle olunca aynı tabela üzerinde farklı dillerle yazılmış işaretlerle karşılaşıyorsunuz. Bu yüzden gideceğiniz ülkede konuşulan dilleri araştırmanızı tavsiye ediyorum. Çünkü İngilizce de bilmiyorsanız eğer anlaşmak biraz zor olabiliyor. Bunun için telefonunuza temel İngilizce kalıpları içeren uygulamaları indirebilirsiniz.

Ayrıca Arnavutluk, Kosova ve Makedonya’da Türkçe konuşan çok sayıda kişi bulunduğunu ve Arnavutça, Boşnakça, Makedonca, Sırpça ve Yunanca gibi dillerde Türkçe kökenli çok sayıda kelime olduğunu da ekleyelim. Mesela bizdeki börek onlarda burek olmuş gibi örnek verebiliriz.

PARA BİRİMİ

Henüz çoğunluğu Avrupa Birliği Bölgesi dışında kalan Balkan ülkeleri kendi ülkelerinde farklı para birimleri kullanıyorlar. Arnavutluk Lek, Bosna Hersek Konvertibl Mark, Bulgaristan Leva, Hırvatistan Hırvat Kunası, Makedonya Makedon Dinarı, Sırbistan Sırp Dinarı, Kosova, Slovenya ve Yunanistan Euro, Romanya Ley para birimini kullanıyor. Bu ülkelere seyahat ederken mutlaka telefonunuza para birimi çevirme uygulaması indirmenizi öneriyorum. Bu uygulamalar alışveriş yaparken işinizi bir hayli kolaylaştırıyor.

Ayrıca Balkan ülkelerine giderken yanınıza Dolar ya da Euro götürmenizi çünkü bu paraların her ülkede bulunduğu için daha kolay çevrildiğini hatırlatayım. Bunun yanında gittiğiniz ülkede harcayacağınız miktar kadar çevirmenizi tavsiye ederim. Böylece başka bir ülkeye geçtiğinizde elinizde diğer bir ülkenin para birimi kalmamış olur, hem de ne kadar harcadığınızı bilirsiniz. Döviz bürosu seçme işine gelince de ülkelerdeki turizm ofislerinin önerdiği, mümkünse komisyon almayan alıyorsa da az miktarda komisyon alan büroları tercih edebilirsiniz.

KALACAK YER

Balkanlar kalacak yer bakımında hiç sıkıntı yaşamayacağınız bir bölge. En lüks otelinden,  uygun fiyattaki konukevlerine, gezgin dostu hostellerden, konforundan ödün vermeyenler için orta seviyedeki hotelleriyle konaklama konusunda çok çeşidiniz var. Eğer turla gidiyorsanız zaten konaklayacağınız yeri düşünmenize gerek yok. Ama turla gitmeyenler Booking’ten kendi bütçelerine göre konaklama alternatifleri bulabilirler. Eğer gideceğiniz ülkeye hangi gün gideceğinizden, ne zaman varacağınızdan emin olamıyorsanız ücretsiz iptalli, 24 saat resepsiyonu bulunan tesislere rezervasyon yaptırmanızı öneriyorum. Hep böylece istediğiniz zaman rezervasyonunu hiçbir ücret ödemeden iptal edebilir hem de resepsiyon o saatte olmadığı içinde dışarda kalma problemiyle karşılaşmazsınız.

YEMEK

Uzun yıllar Osmanlı hakimiyetinde kalan balkan toprakları Türk kültürünün oldukça etkisi altında kalmış. Bu sebeple hem halkların kendine has yemekleri hem de Türk mutfağından alınmış lezzetlerle Balkan mutfağı oldukça geniş. Köfte, döner, baklava, kek, börek, tulumba, mantı, sarma, kadayıf, akıtma, ayran gibi yaygın lezzetlerimizi Balkanlar’ın çoğu yerinde bulabiliyorsunuz. Denize ya da göle kıyısı olan Balkan ülkelerinde deniz ürünleri ön plana çıkarken, iç kesimlerdeki ülkelerde et yemekleri ağır basıyor. Ülkelerin çoğu Hristiyan olduğu için domuz eti sıklıkla kullanılıyor. Eğer domuz eti hassasiyetiniz varsa et yemeklerini sipariş etmeden önce hangi etle yapıldığını sormanızı öneririm. Bunun yanında her ülkede alışveriş yapacağınız marketler ile bizdeki bakkallara benzer dükkanlar bulunuyor.

Balkanlar’da tatmanızı düşündüğüm  lezzetler ise şöyle:

Yunanistan: Souvlaki, loukoumades, frappe / Madekonya: Köfte, sopska, trileçe / Bosna-Sırbistan: Burek ve cevapcici

ÜLKELERARASI ULAŞIM

Ülkelerarası ulaşım için bizim tercihimiz otobüsler oldu. Kullandığımız otobüsler çoğunlukla konforluydu. Ülkelerarası geçişler en fazla 9 saat sürdü. Ülkemizdeki şehirlerarası otobüs bileti fiyatlarıyla karşılaştırdığımızda ülkelerarası seferlerin bilet fiyatları oldukça uygundu. Ortalama 80-110 arasında değişen fiyatlarda biletlerimizi aldık. Otobüs kullandığımız için de pişman olmadık. Gece yolculuklarıyla ülkelerarası geçişi yaptık ki gün kaybımız olmasın. Ayrıca yolculuk ettiğimiz gecelerde konaklama parası da vermemiş olduk.

Trene gelince ülkelerarası tren seferlerinin yeterli olmadığını ve konforlu olmadığını duymuştum. Ancak Sırbistan’da şehir içinde kullandığımız tren hattı oldukça iyiydi. Ama ülkelerarası yolculuk etmediğim için bu konuyu detaylıca araştırmanızı öneririm.

Eğer çok sayıda kişiyle tura çıkıyorsanız ülkeleri gezerken araba kiralamak da sizin için bir alternatif olabilir. Böylece ulaşım masraflarını oldukça uyguna getirmiş olursunuz. Burada üstünde durulması gereken noktalar ise ülkelerarası geçişler için arabanın evraklarının eksiksiz olması, herhangi bir kötü duruma karşı aracı sigortalatmanız, mümkünse yanınıza GPRS almanız ve virajlı yollara karşı dikkatli olmanız. Ayrıca Balkan ülkelerinde taksilerin de yaygın olarak kullanıldığını ve pazarlık yaptığınızda oldukça uygun fiyatlara seyahat edebileceğinizi de hatırlatayım.

HANGİ MEVSİMDE GİDİLMELİ?

Balkan sözü “Sarp ve ormanlık sıradağ; sık ormanla kaplı dağ” tanımı ifade eder. Balkanlar da adını buradan almıştır. Dağlık bir alanda yer alan bölge  Dinar Alpleri, Arnavutluk Alpleri, Şar Dağları, Balkan Dağları, Rodop Dağları ile çevrilidir. Böyle olunca da çoğu yerinde serin bir iklim hakimdir diyebiliriz. Tabi bu özellik her ülkede geçerli değildir. Örneğin Yunanistan’da yılın büyük çoğunluğu güneşli geçer. Ama Bosna’ya geçtiğiniz zaman sıcaklık oldukça düşebilir. Bu sebeple gideceğiniz ülkenin hava durumunu mutlaka kontrol ederek çantanızı hazırlamanızı tavsiye ederim.

Balkan ülkelerini ziyaret etmek için en uygun aylara gelince; yaz dönemi ile Eylül ve Ekim ayları diyebiliriz. Özellikle kış aylarında kar ve don olayları sıklıkla yaşandığı için bu dönemde ülkeleri gezmek sizi biraz zorlayabilir. Ancak bu dönemde Balkan ülkelerini kış turizmi için tercih edebilirsiniz.

TURLA MI GİDİLMELİ BİREYSEL Mİ?

Tüm bu anlattıklarımla aslında seyahat etmenin herkes tarafından yapılabilir ama detaylı bir iş olduğunu göstermek istedim. Eğer ulaşım, konaklama,  tek gezme sorunu yaşıyorsanız Balkanlar’a turlarla gitmenizi öneririm. Ama burada tur programına uymak zorunda olduğunuzu, bazı yerleri görmek için ekstra tur para alındığını, sabah kahvaltıları dışında diğer öğünlerinize ekstra para harcayacağınızı hatırlatmakta fayda var.

Ama “Ben her şeyi kendim ayarlarım, her şey benim istediğim gibi olur, istediğim yerde istediğim kadar kalır, istediğimi yaparım.” diyenler için de önerim tek başınıza ya da iyi anlaştığınız bir yol arkadaşıyla yola çıkmanız. İnanın hiç beklemediğiniz anlarda hiç tanımadığınız insanlardan gelen bir yardım, bir gülümse, bir sıcak sohbet hayatınızı değişterecekwink

Ayrıca merak ettiğiniz bir konu varsa yorum yazabilir ya da mail atabilirsiniz:)

Yorumlar